Waarom het bord op tafel staat (WES3)

Dit is één van de dialoogjes die mijn anderstalige cursisten moeten oefenen tijdens de les als we bij hoofdstuk 3 zijn aanbeland. “Wat moet ik met de lamp doen?” “Wat moet ik met het bed doen?”.

Leggen – liggen, zetten – staan, hangen – hangen. En dan hebben we het nog niet ééns over zitten. “En de slaapkamer? Ligt of staat die op de eerste verdieping?”

Mijn liefde voor de Nederlandse taal groeit recht evenredig met mijn frustratie. Het lijkt wel alsof er meer uitzonderingen dan regels zijn. Sinds ik les geef in NT2 (Nederlands als tweede taal) kijk ik met andere ogen naar onze moedertaal. En zit ik met vragen. Veel vragen. Heel veel vragen. Gelukkig is de echtgenoot een wandelende encyclopedie. Hij is thuis in etymologie en geeft ondertussen zelf lang genoeg Nederlands om mij te kunnen redden van mijn dwalingen in het grammaticale doolhof.

Met de handen in het haar vraag ik me vaak af of het niet dringend tijd wordt om onze taal te vereenvoudigen. De grove borstel erdoor en duidelijke, rechtlijnige regels afspreken. Hoe krijgen die anderstalige cursisten anders ooit deze verdomde taal onder de knie? Dan denk ik terug aan de tijd toen ik in Portugal woonde en de eerste drie maanden geen woord sprak, ook al waren er duidelijke regeltjes. En dan denk ik aan saudade. Daar bestaat geen vertaling voor, vertelden de Portugezen me. Een vorm van nostalgisch verlangen, of zoiets. Ik begreep het. Op zo’n moment overvalt me die liefde voor taal. Taal leeft, taal is rijk, taal is meer dan regeltjes, taal is connectie.

Als mijn cursisten iets niet begrijpen, en ik krijg het niet uitgelegd, dan haal ik mijn schouders op en zeg ik: "Sorry... Nederlands." Dan moeten ze lachen. En zo begrijpen we elkaar alsnog.